31 juli 2026 wordt veel genoemd als de datum waarop het Europese recht op reparatie ingaat. Voor Nederland ligt dat juridisch iets genuanceerder. De Europese richtlijn moest uiterlijk op 31 juli 2026 in nationale wetgeving zijn omgezet en vanaf die datum worden toegepast. De Nederlandse Implementatiewet richtlijn bevordering van reparatie is op 31 juli 2026 echter nog in behandeling bij de Tweede Kamer en is dus nog niet in werking getreden.
De richting van de nieuwe regels is wel duidelijk: voor een aantal productgroepen moet repareren makkelijker worden en mogen fabrikanten reparatie niet onnodig blokkeren. Voor witgoed gaat het om een aantal belangrijke categorieën.
Stand van zaken op 31 juli 2026: de Europese implementatiedeadline is bereikt, maar wetsvoorstel 36 996 moet in Nederland nog door het parlementaire proces. De regels hieronder beschrijven daarom de Europese richtlijn en de voorgestelde Nederlandse uitwerking.
Wat is het recht op reparatie?
De richtlijn geeft consumenten bij bepaalde producten een extra mogelijkheid om rechtstreeks van de fabrikant reparatie te verlangen wanneer voor dat product Europese repareerbaarheidsvereisten gelden. Dat is vooral relevant buiten de situatie waarin de verkoper een defect nog kosteloos moet oplossen op grond van non-conformiteit.
Volgens het Nederlandse wetsvoorstel moet een fabrikant op verzoek repareren, tenzij reparatie onmogelijk is. Reparatie mag kosteloos zijn of tegen een redelijke prijs worden uitgevoerd en moet binnen een redelijke termijn plaatsvinden. De fabrikant mag de reparatie door een andere reparateur laten uitvoeren, maar blijft zelf verantwoordelijk voor de reparatieverplichting.
Voor welk witgoed geldt de reparatieverplichting?
De verplichting geldt niet automatisch voor ieder elektrisch apparaat. Zij is gekoppeld aan productgroepen waarvoor in Europese regelgeving repareerbaarheidsvereisten zijn vastgesteld. Voor witgoed zijn op dit moment vooral relevant:
- wasmachines;
- was-droogcombinaties;
- huishoudelijke vaatwassers;
- koelapparatuur, zoals koelkasten, vriezers en koel-vriescombinaties;
- huishoudelijke wasdrogers.
Ook stofzuigers staan op de Europese lijst, al worden die meestal niet tot het klassieke witgoed gerekend.
Let op: ovens, kookplaten, afzuigkappen en magnetrons vallen op dit moment niet automatisch onder deze specifieke reparatieverplichting. De Europese lijst kan later worden uitgebreid wanneer voor meer productgroepen repareerbaarheidsvereisten worden vastgesteld.
Wat gaat er concreet veranderen?
1. Fabrikanten moeten reparatie aanbieden
Voor de aangewezen productgroepen moet de fabrikant reparatie aanbieden binnen de grenzen van de Europese repareerbaarheidsvereisten. Weigeren mag volgens het wetsvoorstel alleen wanneer reparatie feitelijk of juridisch onmogelijk is. Alleen het feit dat een apparaat eerder door een andere reparateur of door de consument zelf is gerepareerd, is geen geldige reden om reparatie te weigeren.
2. Reparatie tegen een redelijke prijs
Buiten kosteloos herstel op grond van wettelijke conformiteit of een commerciële garantie mag een fabrikant geld vragen voor de reparatie. Die totaalprijs moet redelijk zijn en mag niet zo worden vastgesteld dat consumenten daardoor feitelijk van reparatie worden afgeschrikt.
3. Duidelijkere informatie over reparatiekosten
Fabrikanten die onder de reparatieverplichting vallen, moeten duidelijke informatie over hun reparatiediensten beschikbaar stellen. Volgens het Nederlandse wetsvoorstel moeten consumenten via een vrij toegankelijke website ook indicatieve prijzen voor gebruikelijke reparaties kunnen vinden.
4. Reserveonderdelen en gereedschap tegen een redelijke prijs
Voor onderdelen, gereedschappen en reparatie-informatie waarvoor de productspecifieke Europese regels beschikbaarheid voorschrijven, gelden eisen aan toegang en prijs. Hoe lang onderdelen beschikbaar moeten blijven en of ze rechtstreeks aan consumenten of alleen aan professionele reparateurs moeten worden geleverd, verschilt per product en onderdeel.
Een algemene regel dat voor ieder witgoedapparaat bijvoorbeeld altijd zeven of tien jaar lang alle onderdelen beschikbaar moeten zijn, bestaat dus niet. De precieze termijn volgt uit de Europese productregels die op het betreffende apparaat en onderdeel van toepassing zijn.
5. Minder technische blokkades tegen reparatie
Fabrikanten mogen reparatie niet onnodig belemmeren met contractuele bepalingen of hardware- en softwaretechnieken. Ook mogen onafhankelijke reparateurs niet zonder geldige reden worden tegengehouden bij het gebruik van originele, tweedehands of compatibele onderdelen, zolang die onderdelen aan de geldende wettelijke eisen voldoen.
Hoe zit het met wettelijke garantie?
Het recht op reparatie staat naast de bestaande Nederlandse regels over non-conformiteit. In Nederland bestaat geen algemene vaste wettelijke garantietermijn van twee jaar. Een product moet zo lang meegaan als je, gelet op onder meer het soort product, de prijs en wat erover is toegezegd, redelijkerwijs mag verwachten.
Als een product niet aan de overeenkomst beantwoordt, blijft de verkoper in beginsel het aanspreekpunt voor herstel of vervanging. Het Nederlandse wetsvoorstel wil reparatie in zo'n situatie extra aantrekkelijk maken. Nadat een product wegens non-conformiteit is gerepareerd, wordt voor een later conformiteitsgebrek een verjaringstermijn van drie jaar voorgesteld in plaats van de gebruikelijke twee jaar na de klacht. Dat is iets anders dan een vaste 'drie jaar garantie': de redelijk te verwachten levensduur blijft in Nederland bepalend.
Omdat wetsvoorstel 36 996 op 31 juli 2026 nog niet in werking is getreden, geldt deze wijziging vandaag nog niet als nieuw Nederlands recht.
Geldt dit ook voor witgoed dat je al in huis hebt?
Dat hangt af van welk onderdeel van het recht op reparatie je bedoelt. De reparatieplicht voor fabrikanten is gekoppeld aan de productspecifieke Europese repareerbaarheidsregels en aan de periode waarin die regels voor het betreffende product gelden. De voorgestelde wijzigingen in het Nederlandse kooprecht krijgen bovendien overgangsrecht.
Het is daarom niet juist om te stellen dat ieder bestaand apparaat vanaf 31 juli 2026 automatisch onder alle nieuwe rechten valt. Bij een concreet defect moet worden gekeken naar het type apparaat, de toepasselijke productregels, de leeftijd van het apparaat en of mogelijk sprake is van non-conformiteit.
Repareren of vervangen?
Voor witgoed is de belangrijkste ontwikkeling dat repareren nadrukkelijker een reële optie moet worden. Een defecte pomp, ventilator, deurvergrendeling, verwarming of ander vervangbaar onderdeel hoeft niet automatisch het einde van een compleet apparaat te betekenen.
Toch is repareren niet in iedere situatie de beste keuze. Kijk naar de leeftijd en algemene staat van het apparaat, de reparatiekosten, de beschikbaarheid van onderdelen, de kans op vervolgreparaties en het verschil in energieverbruik met een nieuw toestel. Een relatief eenvoudige reparatie aan een verder goed apparaat kan heel verstandig zijn; bij een sterk versleten toestel kan vervangen uiteindelijk logischer zijn.
Je apparaat is nu kapot: wat kun je doen?
- Controleer eerst of er sprake kan zijn van non-conformiteit. Gaat het apparaat eerder stuk dan je redelijkerwijs mag verwachten, neem dan eerst contact op met de verkoper.
- Vraag naar reparatiemogelijkheden. Buiten kosteloos herstel kun je de fabrikant, een servicedienst of een onafhankelijke reparateur benaderen.
- Vraag vooraf om een prijsindicatie. Vergelijk de reparatiekosten met de leeftijd, staat en verwachte resterende levensduur van het apparaat.
31 juli 2026 is een belangrijke datum, maar geen nieuwe Nederlandse wet
31 juli 2026 is de Europese deadline voor de omzetting en toepassing van de richtlijn. Dat betekent niet dat er vandaag in Nederland automatisch een volledig nieuwe reparatiewet in werking is getreden. De Nederlandse Implementatiewet richtlijn bevordering van reparatie moet nog worden behandeld en aangenomen en treedt volgens het wetsvoorstel pas in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
Voor consumenten en de witgoedmarkt is de ontwikkeling wel duidelijk: apparaten moeten beter repareerbaar zijn, reparatie moet toegankelijker worden en vervanging mag minder snel de enige praktische uitweg zijn.
Bronnen
Voor de juridische informatie in dit artikel zijn de officiële Europese en Nederlandse publicaties leidend. De publicatie van NU.nl is opgenomen als aanvullende nieuwsduiding.
- Richtlijn (EU) 2024/1799 – EUR-Lex
- Nederlandse implementatie en toelichting – Officiële bekendmakingen
- NU.nl – Minder nieuwe spullen en vaker repareren: vanaf vandaag geldt nieuwe richtlijn
Juridische stand van zaken gecontroleerd op 31 juli 2026. Bij eventuele verschillen zijn de officiële publicaties leidend.